Yargıtay Kararı 21. Hukuk Dairesi 2013/13089 E. 2014/21910 K. 30.10.2014 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/13089
KARAR NO : 2014/21910
KARAR TARİHİ : 30.10.2014

MAHKEMESİ : İskenderun 1. İş Mahkemesi
TARİHİ : 19/03/2013
NUMARASI : 2006/1154-2013/351

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 1.1.1992-31.12.2002 tarihleri arasında davalı Kooperatifte inşaat işçisi sıfatı ile geçen ve Kuruma eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın hükümde yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.Çalışma olusu her türlü delille ispat edilebilirsede çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı Kooperatifin 12.4.1991 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği,davacı adına 1.12.1994 tarihli işe giriş bildirgesinin .. sicil nolu davalı SS İşlem Konut yapı kooperatifi tarafından Kurum kayıtlarına intikal ettirildiği,5.7.1991-1.3.1992 tarihleri arasında davacının sigortalı çalışmasının bulunmadığı,1.3.1992-15.6.1992 tarihleri arasında davadışı 400341241 sn davadışı C. G. ünvanlı işyerinden sigortalı hizmet bildiriminde bulunulduğu,15.6.1994-1.12.1994 tarihleri arasında sigortalı çalışmasının bulunmadığı,1.12.1994 den itibaren .. sn davalı SS İşlem Konut yapı kooperatifi nezdinde 1994/3 de 2 gün ,1995/1 de 52 gün ,1995/2 de 80 gün,1995/3 de 60 gün ,1996/1-2-3 de 60 şar günden toplam 180 gün ,1997/1 de 60 gün ,1997/2 de 50 gün ,1997/3 de 20 gün,1998/1 de 30 gün ,1998/2-3 de 120 şer gün sigortalı çalışmasının bulunduğu,1999/1 de 92 gün .. sicil nolu dava dışı O. Teks Paz.San.Tic.ltd.şti işyerinde sigortalı çalışmasının bulunduğu ve bu işyerinden 2.4.1999 tarihinde işten çıkışının Kuruma bildirildiği,18.2.2000-1.5.2000 arası davadışı 11021502 sicil nolu S. Y. ünvanlı işyerinden,16.8.2001-31.10.2001 tarihleri arasında davadışı .. sicil numaralı dava dışı San inş tic ltd şti tarafından,17.6.2002—21.7.2002 tarihleri davadışı arası . sn Sahil Güvenlik komutanlığı tarafından davacı adına sigortalı çalışma bildiriminde bulunulduğu, 21.7.2002-22.7.2005 arası davacının sigortalı çalışmasının bulunmadığı ,grafoloji ve sahtecilik uzmanı M. T.tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda 17.6.2002 tarihli işe giriş bildirgesi dışındaki bütün bildirgelerdeki imzaların davacıya ait imzalarla uygunluklar arzettiği, 17.6.2002 tarihli işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya ait olmadığının belirtildiği,tespite konu dönem bordrolarının incelenmesinde Y. K.,V. A. M. Ç. ,Y. K.A.. Ç.. Y.P. ,Y. K.,A.. Ç..,M. s. B., T.. Y.. ,U. Y.A. C. C.,A.. S.. ve A.. G.. ve davacının bildirildiği,dinlenen bordro tanıklarından bir kısmının davacının çalışmalarını 1992 yılından itibaren doğruladıkları bir kısmının ise davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri anlaşılmaktadır.
Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri Kooperatif olup denetime tabi bir işyeridir. Bu nedenle, davalı işyerinde davacının çalışmalarının resmi kayıtlara dayanması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır.
Yapılacak iş, davalı Kooperatife ait ihtilaflı döneme ilişkin tüm kayıtları getirtmek, ücret ödeme belgelerini istemek, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini davalı Kooperatiften istemek, davacının çalışmasının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde, çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar etmek, davacı adına davalı işyerinden verilen işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden önce ve sonra davalı işyerinde blok çalışma iddiası mevcut ise bu sürelerin hak düşümüne uğramayacağı gözetilerek davacının çalışmasını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 30/10/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.